Thời gian làm việc ở Mozambique khiến tôi hiểu sâu hơn thế nào là “Beyond Borders”. Vượt biên giới không chỉ là rời Việt Nam, bay hơn mười nghìn cây số sang một châu lục khác.

Vượt biên giới là bước qua khác biệt về ngôn ngữ, khí hậu, hạ tầng, nhịp sống; là học cách đứng vững ở những nơi thiếu thốn hơn mình từng quen; là chấp nhận đi đến tận cùng trách nhiệm ở những nơi mỗi trạm phát sóng thật sự là một cây cầu nối cả cộng đồng với thế giới bên ngoài.

Buổi sáng trước đêm xảy ra sự cố, tôi vẫn cùng anh em đi hiện trường như bao ngày khác: kéo cáp, kiểm tra tuyến, rà hộp phối quang, trao đổi với đội kỹ thuật bản địa dưới nắng gắt và giữa những quãng đường xa. Mệt nhưng bình thường. Không ai nghĩ đến tối hôm đó, chính những con người vừa cười nói ngoài hiện trường sẽ lại gặp nhau giữa mưa lớn, trong một cuộc đua với thời gian để giữ cho trạm không tắt hẳn.

Phối hợp cùng đội địa phương kéo cáp ngoài hiện trường

Khi văn hóa lên tiếng

Gần 10 giờ đêm, cảnh báo đầu tiên xuất hiện. Sau đó mọi thứ diễn ra dồn dập đến nghẹt thở. Trưởng nhóm chỉ nói một câu rất ngắn: “Phải đi ngay.” Không ai hỏi thêm. Chúng tôi vội gom thiết bị đo, nguồn dự phòng, máy phát, kiểm lại dụng cụ rồi lao lên xe trong tiếng mưa quật trắng kính.

Quãng đường chưa đầy sáu mươi cây số hôm ấy kéo dài gần ba giờ. Có đoạn bánh xe trượt ngang trên nền đất nhão. Có đoạn ngoài cửa kính chỉ là một màn nước đặc quánh. Trong cabin, không ai nói nhiều, nhưng tôi tin ai cũng đang nghĩ giống nhau: pin dự phòng không chờ mình.

Khi đến nơi, cả khu vực gần như chìm trong bóng tối. Điện lưới đã mất hoàn toàn. Gió giật mạnh đến mức việc đứng vững ngoài trời cũng khó, huống hồ thao tác thiết bị.

Dưới ánh đèn pin và đèn pha hắt xiên trong mưa, cả đội lao vào việc gần như theo bản năng đã được rèn từ nhiều ca xử lý trước đó: người kiểm nguồn, người rà cảnh báo, người kéo máy phát, người bám phần truyền dẫn, đội địa phương giữ dây, giữ thiết bị và hỗ trợ từng thao tác ở vị trí khó.

Trên giấy, đó chỉ là những bước kỹ thuật quen thuộc. Nhưng giữa đêm mưa, tay ướt lạnh, nền đất lún nhão và thời gian đè nặng trên từng phần trăm pin còn lại, mỗi bước đều nặng như một lần thử sức.

Điều tôi nhớ nhất đêm ấy là hình ảnh anh em địa phương đứng sát nhau trong mưa, tay bám chặt cuộn cáp, chân lún xuống đất nhưng không một ai rời vị trí. Trong khoảnh khắc đó, ranh giới giữa người Việt Nam và người Mozambique gần như biến mất.

Không còn “người hỗ trợ” hay “người triển khai”. Chỉ còn một nhóm người cùng giữ lấy một kết nối mà ai cũng hiểu là rất cần thiết với người dân nơi đây. Chính những lúc như thế, tôi thấy văn hóa Viettel hiện ra rất thật: không đứng ngoài chỉ đạo, mà xắn tay cùng làm; không đổ lỗi cho hoàn cảnh, mà tìm cách đi tiếp trong hoàn cảnh khó nhất.

Phối hợp xử lý thiết bị tại trạm BTS cùng kỹ thuật viên bản địa

Rồi khoảnh khắc mà tôi vẫn nhớ đến tận bây giờ cũng tới. Máy phát nổ được. Tiếng động cơ vang lên giữa mưa đêm nghe như một tín hiệu của sự sống.

Tất cả chúng tôi gần như cùng ngẩng lên nhìn về phía tủ thiết bị. Đèn báo nhấp nháy, rồi sáng ổn định dần. Trung tâm điều hành báo về: trạm bắt đầu lên. Ít phút sau, lưu lượng xuất hiện trở lại.

Không ai reo ầm lên. Chúng tôi chỉ nhìn nhau trong im lặng, rồi bật ra một nụ cười rất nhẹ - kiểu nụ cười của những người vừa kéo được nhau qua một đoạn cực khó. Sau đó, anh em địa phương kể lại rằng gần như ngay khi tín hiệu được khôi phục, có gia đình trong khu vực đã liên lạc được với cơ sở y tế vì con nhỏ lên cơn sốt cao.

Thông tin ấy không phải một điều gì lớn lao theo kiểu được chuẩn bị để gây xúc động. Nó rất nhỏ. Rất đời thường. Nhưng chính vì đời thường mà nó làm tôi lặng đi.

Suốt nhiều năm làm kỹ thuật, tôi đã đi qua nhiều ca xử lý sự cố. Chỉ đến đêm đó ở Mozambique, tôi mới cảm nhận rõ đến vậy rằng phía sau nguồn, tải, cảnh báo, suy hao và lưu lượng luôn là hơi thở của cuộc sống. Một trạm lên sóng không chỉ có nghĩa là “đã xử lý xong”. Đôi khi nó đồng nghĩa với việc một người mẹ bớt hoảng loạn, một cuộc gọi cấp cứu đi được, một gia đình bớt cô độc giữa đêm.

Chạm đến phần ý nghĩa nhất của nghề nghiệp

Trên đường quay về khi trời gần sáng, xe lăn chậm qua những đoạn bùn lầy, còn tôi mệt đến rã người. Nhưng đầu óc lại tỉnh lạ thường. Tôi nhìn những vệt nước đọng trên kính và nghĩ rằng có lẽ ở những thị trường khó như Mozambique, giá trị thật của nghề viễn thông mới hiện ra rõ nhất. Công việc này không có nhiều hào quang. Không có sân khấu. Không có tiếng vỗ tay. Chỉ có những chuyến đi xa, những đêm thiếu ngủ, những sự cố ập đến không báo trước và áp lực phải làm cho được.

Nhưng cũng chính ở đó, người ta trưởng thành rất nhanh - vì mỗi lần vượt qua một sự cố, mình hiểu nghề hơn, hiểu con người hơn và hiểu trách nhiệm của mình sâu hơn.

Mozambique còn dạy tôi một bài học mà đến giờ tôi vẫn mang theo: niềm tin không đến từ khẩu hiệu. Niềm tin đến từ sự hiện diện thật. Khi mình có mặt ở nơi khó nhất, vào lúc khó nhất; khi mình không lùi lại trước việc khó; khi mình cùng đội địa phương làm việc bằng thái độ tôn trọng, kiên nhẫn và đến cùng, lúc đó niềm tin mới được tạo ra.

Tôi từng nghĩ đi công tác nước ngoài chủ yếu để mở rộng tầm nhìn nghề nghiệp. Nhưng sau quãng thời gian này, tôi hiểu mình nhận được nhiều hơn thế: học cách thích nghi, học cách làm việc cùng những con người khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa, học cách giữ bình tĩnh trong áp lực và quan trọng nhất là học cách nhìn công việc bằng con mắt của người đang cần dịch vụ, chứ không chỉ của người vận hành hệ thống.

Có những lúc đứng trước một căn nhà trạm nhỏ giữa đất đỏ, cạnh vài cuộn cáp, một máy phát và những dấu giày còn in bùn, tôi từng tự hỏi liệu nỗ lực của mình có đủ lớn để gọi là “làm nên điều gì đó” hay không. Nhưng chính những đêm như đêm mưa ấy đã cho tôi câu trả lời. Không phải mọi giá trị có ý nghĩa đều cần phải thật lớn. Có những giá trị được đo bằng việc mình giữ cho một điểm kết nối không bị tắt đi, để từ đó hàng trăm, hàng nghìn nhu cầu rất đời thường vẫn được nối lại âm thầm.

Nhìn lại hành trình ở Mozambique, điều ở lại sâu nhất trong tôi không phải là mưa gió, cũng không phải con đường lầy lội hay sự mệt mỏi sau một đêm gần như trắng. Điều ở lại là cảm giác rất rõ ràng rằng mình đã sống một giai đoạn có ích, đã chạm vào phần ý nghĩa thật nhất của nghề. Tôi hiểu hơn văn hóa Viettel qua chính những ngày như thế: làm thật, bám việc, thích ứng nhanh, tôn trọng địa phương, không lùi khi gặp việc khó và luôn đặt khách hàng ở trung tâm, kể cả khi khách hàng ấy ở một ngôi làng rất xa mà mình chưa từng biết tên.

Kéo cáp trong khu dân cư địa phương. Cuộc gọi không được phép tắt giữa đêm mưa Mozambique

Nếu phải chọn một câu để gọi tên quãng thời gian ấy, tôi sẽ chọn câu này: vượt biên giới không chỉ là đi xa, mà là dám bước tới nơi khó khăn nhất để giữ cho những cuộc gọi không bị tắt đi giữa đêm. Với tôi, đó chính là tinh thần đẹp nhất của “Lifetime Stories - Beyond Borders”, và cũng là lý do vì sao đêm mưa ở Mozambique vẫn còn ở lại trong tôi đến tận hôm nay.

Nhân dịp kỷ niệm 20 năm kinh doanh toàn cầu, Viettel Family phát động cuộc thi “LIFETIME STORIES – BEYOND BORDERS” dành cho CBNV nhằm lắng nghe những câu chuyện người Viettel làm việc trong môi trường quốc tế. Mỗi câu chuyện CBNV kể không chỉ là ký ức cá nhân mà còn góp phần hình thành kho tư liệu văn hóa Viettel ở nước ngoài. Cuộc thi nhận bài từ nay đến hết 05/04/2026. Bài dự thi gửi về: viettelfamily@viettel.com.vn .

Cuộc gọi không được phép tắt giữa đêm mưa Mozambique

14:47 - 20.03.2026AI tóm lược

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết cùng chuyên mục

14:47 - 20.03.2026