Tôn chỉ của TCT Công nghiệp Công nghệ cao Viettel là khoa học công nghệ phải giải quyết được những bài toán trong thực tiễn, phải có tính ứng dụng thực tế. Tại vòng thi Innovative-me 2024 cấp đơn vị, VHT đã ghi nhận số lượng ý tưởng đăng ký tham gia lớn nhất trong 3 năm trở lại đây. Sau quá trình đánh giá kỹ lưỡng, 3 ý tưởng xuất sắc nhất đã đại diện cho đơn vị công nghệ đến với vòng “quyết đấu” tại Tập đoàn.

Những ý tưởng không phải loé lên nhất thời, mà xuất phát từ mong mỏi trong trái tim và khối óc, từ những năm tháng miệt mài nghiên cứu có khó khăn nhưng đầy hứng khởi, thích thú của các kỹ sư công nghệ VHT.

Tìm kiếm trên camera trong chưa đầy 2 phút

Anh Phan Anh Hoàng, Kỹ sư chính xử lý tín hiệu, Trung tâm Camera của VHT đã cùng các đồng nghiệp đưa ra ý tưởng “Logic flow - Giải pháp cho bài toán giám sát an ninh giao thông". Theo đó, ý tưởng sử dụng công nghệ lowcode - nocode, giúp tăng tốc độ và hiệu quả tìm kiếm, phân tích thông tin dữ liệu trên camera giám sát.

Theo anh Hoàng, trước đây, để đưa ra một kịch bản mới để tìm kiếm dữ liệu qua camera giám sát, một kỹ sư cần rà soát camera bằng cách thủ công và code đến 3 - 4 ngày liên tục với hàng ngàn dòng code “tràng giang đại hải". Không chỉ tốn thời gian và nguồn lực, cách làm này còn tiềm ẩn rủi ro về tính chính xác và khả năng hoạt động ổn định khi thực hiện hoàn toàn thủ công bằng sức người.

b6c806109cc43f9a66d5 (1)-1 — Anh Phan Anh Hoàng (bên phải) là người đưa ra ý tưởng tăng tốc độ tìm kiếm dữ liệu, khai thác dữ liệu từ nguồn.

Anh Phan Anh Hoàng nhớ lại: “Chúng tôi bắt đầu với sản phẩm Camera từ 3 năm trước. Để đến được với ý tưởng này, chúng tôi đã trải qua một quá trình mệt mỏi dai dẳng, làm việc ngoài giờ, thức đêm thức hôm là chuyện đương nhiên vì mục tiêu cao nhất là hoàn thành dự án cho khách hàng. Khi ấy, chúng tôi không có lựa chọn nào khác ngoài ngồi hàng giờ để code liên tục”.

“Trên thực tế, cuộc sống có vô số kịch bản khác nhau, chúng tôi code kịch bản mới liên tục không khác nào “mò kim đáy bể", “tát nước biển Đông". Luẩn quẩn trong cách làm cũ không hiệu quả là một cảm giác không hề dễ chịu. Chúng tôi buộc mình phải thay đổi và nhen nhóm ý tưởng về một công cụ nhanh chóng hơn, trực quan và dễ hiểu hơn”, anh Hoàng khẳng định.

Trong quá trình tìm kiếm giải pháp, anh Phan Anh Hoàng nhận ra mỗi kịch bản, mệnh đề dù có phức tạp đến đâu cũng đều được ghép lại từ những trường thông tin đơn giản. Ví dụ, yêu cầu tìm kiếm những chiếc ô tô màu đỏ có biển số đuôi 95 trên đoạn đường X, cũng được ghép lại từ các trường thông tin: ô tô, màu đỏ, biển số đuôi 95, đường X. Bộ công cụ mới thiết lập theo dạng “xếp hình lego", người thao tác chỉ việc kéo thả để liên kết các trường thông tin thành kịch bản theo mong muốn. Quá trình ấy mất chưa đến 2 phút đồng hồ, và người dùng không am hiểu về code vẫn hoàn toàn thực hiện được.

Screenshot 2024-06-20 102037 — Bản hiển thị của ý tưởng trên hệ thống Camera mà VHT đang phát triển

Hiện thực hoá một ý tưởng chưa từng có tại Viettel, thậm chí cả thế giới là điều không dễ. Nhóm tác giả đã tranh biện, đập đi xây lại đến 5 lần khi đối mặt với các vấn đề kỹ thuật và làm sao để hệ thống linh hoạt với nhiều tình huống. Họ cũng chấp nhận sẽ mất nhiều thời gian để chà xát, làm mịn ý tưởng trước khi đưa vào thực tế.

Nhưng anh Hoàng nhấn mạnh: “Chưa lúc nào tôi cảm thấy quá trình thực hiện quá khó khăn. Vì tôi biết bộ công cụ chắc chắn sẽ chạy được. Khi đã ăn nằm với nghề đủ lâu, tôi biết một khi ý tưởng đã đi đúng hướng chắc chắn sẽ hoạt động, chỉ là mất bao lâu để vượt qua được những khó khăn đó thôi”.

Anh hoàn toàn tự tin về ý tưởng và đang chờ đợi đến ngày được trình bày trước Ban giám khảo cuộc thi. Chỉ khi được trình bày, ý tưởng của nhóm mới được lan toả, thể hiện được giá trị trong thực tế và kết nối thế mạnh của các đơn vị như VTS, IDC, Viettel AI, VHT và nhiều đơn vị khác nữa trong việc mang đến một sản phẩm giám sát tổng thể của Viettel.

“Vì một khi đã nhìn thấy cơ hội để phát triển một sản phẩm, mình phải đẩy nó đến giới hạn cao nhất. Hệ thống camera mang lại sự an toàn, giúp minh bạch về thông tin và tạo tự công bằng giữa mọi người với nhau, chắc chắn chính phủ nào cũng mong muốn điều đó và chắc chắn công cụ này của VHT phải được thực hiện”, chàng kỹ sư VHT bày tỏ.

Thế hệ tiếp theo của “Smartphone"

Ý tưởng về Nền tảng điện toán không gian cho ứng dụng XR" là “quân bài" mà nhóm thực hiện của anh Nguyễn Đức Thành - Trưởng phòng Nghiên cứu thực tế ảo tăng cường hỗn hợp, Trung tâm Mô hình mô phỏng của VHT mang đến Innovative-me mùa 3.

62ff9f5ae8be4be012af — Anh Nguyễn Đức Thành và các đồng nghiệp đã "đi trước một bước", đón đầu xu thế công nghệ hiện đại

Xu hướng Thực tế mở rộng XR ngày càng rõ ràng khi xuất hiện sự phát triển bùng nổ của các nền tảng sáng tạo nội dung 3D, Generative AI và các thiết bị phần cứng ngày càng hoàn thiện.

“Sự phát triển này cho chúng tôi một hồi chuông báo hiệu về việc cần bắt tay vào phát triển một nền tảng hạ tầng cho sân chơi này. Để khi xu hướng bùng nổ, Viettel đã có sẵn hạ tầng để phát triển như cách chúng ta đã chuẩn bị cho thời đại của 5G”, anh Nguyễn Đức Thành khẳng định.

Screenshot 2024-06-20 101812 — Ý tưởng cho anh Nguyễn Đức Thành đại diện tạo ra hệ thống cung cấp nền tảng để phát triển dữ liệu cả trong nhà và ngoài trời

Hiện ý tưởng này đã bắt đầu được triển khai trên Thế giới, song các “ông lớn" trong ngành chủ yếu cung cấp cả về công cụ và dữ liệu có sẵn. Còn ở Viettel, nhóm tác giả mong muốn xây dựng hệ thống cho phép cung cấp công cụ để các bên tự xây dựng dữ liệu của riêng mình, nhằm ứng dụng linh hoạt được cho nhiều đối tượng, nhiều lĩnh vực hơn.

Theo anh Nguyễn Đức Thành, ý tưởng này đã được nhen nhóm trong một quá trình dài, khi anh và đội ngũ được tiếp xúc và trực tiếp nghiên cứu nhiều công nghệ thực tế ảo từ năm 2017. Và XR là công nghệ đón đầu tiếp theo, kỳ vọng trở thành thế hệ điện toán tiếp theo sau smartphone.

Chia sẻ về sự tồn tại của công nghệ XR, anh Thành cho biết: “Trước khi có smartphone, người ta vẫn nghĩ laptop là đủ rồi. Trước khi có Tiktok, người ta vẫn nghĩ Facebook là đủ rồi. Sau này, chúng ta không cần cầm chiếc điện thoại nữa, một chiếc kính rất mỏng nhẹ có thể thay thế được tất cả. Những phương thức mới ra đời sẽ thay đổi hoàn toàn cách vận hành cuộc sống”.

Screenshot 2024-06-20 101859 — Kính XR được kỳ vọng sẽ thay thế smartphone trong tương lai

“Việc phát triển XR sẽ còn chặng đường rất dài vì đây là công nghệ mới, chưa quen thuộc với người dùng. Nhưng tôi tin chúng tôi đang đi đúng hướng. Tôi mong đợi ý tưởng sớm được đưa vào thực tiễn, để Viettel cùng song hành với Thế giới trong việc đưa XR trở thành một phần không thể thiếu của cuộc sống con người", anh Thành nhấn mạnh.

Sẵn sàng trong cự ly 5km

Đến với Innovative-me mùa 3, đồng chí Tần Lê Hoàng Long, Kỹ sư cao tần, Trung tâm Thông tin và tác chiến điện tử cùng nhóm tác giả ở VHT mang đến ý tưởng “Hệ thống siêu cao tần tấn công UAV - drone cự ly xa". Đây là hệ thống giúp triệt hạ số lượng lớn UAV - drone bằng phương thức sử dụng sóng siêu cao tần làm cháy mạch điện tử, tiêu huỷ hoàn toàn thiết bị.

Theo anh Tần Lê Hoàng Long, hiện nay công nghệ máy bay không người lái UAV và drone đang được mua bán và sử dụng rất dễ dàng. Trên thế giới, một số bên đang sử dụng các phương tiện này để tấn công mục tiêu do chi phí rẻ và khả năng giảm thương vong cho bên tấn công. Nhưng để đối phó với phương thức tấn công này rất khó khăn. Anh nhận thấy Việt Nam cần trang bị sẵn vũ khí hiệu quả để bảo vệ các vị trí trọng yếu trước cách tấn công này.

7a6e20b27e6bdd35847a — Anh Tần Lê Hoàng Long (bên trái) cùng 2 tác giả còn lại là một trong những người đầu tiên đưa ra ý tưởng về hệ thống tấn công UAV

Phương thức sử dụng sóng siêu cao tần để triệt hạ UAV rất hiếm trên thế giới, mới triển khai ở 1 - 2 quốc gia và chưa công bố sản phẩm cuối cùng. Anh Hoàng Long và các đồng nghiệp cũng như một trong những người nghiên cứu sớm nhất.

Anh cho biết: “Trên thực tế, Viettel đã xây dựng được một hệ thống tương tự nhưng chỉ đạt hiệu quả triệt hạ UAV ở cự ly 200m. Nhưng địch tập kích số lượng lớn từ xa, chỉ triệt hạ trong phạm vi 200m là chưa đủ. Chúng tôi đặt ra mục tiêu xây dựng hệ thống đáp ứng cự ly 3-5km".

Thực tế, đội ngũ mất đến 5 tháng mới thu thập đủ tài liệu để chọn được ra công nghệ phù hợp với yêu cầu. Hiện tại trên thế giới không còn phát triển công nghệ các anh đang tìm hiểu nên tài liệu tham khảo khá hiếm. Thậm chí, các kỹ sư, tiến sĩ từng học tập tại Cộng hoà Séc, Nhật Bản, Hàn Quốc cũng liên hệ với Giáo sư các Trường đại học để xin tài liệu nghiên cứu, chứng minh rằng công nghệ này là phù hợp với ý tưởng.

“Tuy vất vả nhưng chúng tôi không hề cảm thấy áp lực hay căng thẳng. Vì công việc đòi hỏi nghiên cứu những thứ mới, mỗi lần tìm thấy tài liệu công nghệ, chúng tôi đều rất thích thú”, kỹ sư Hoàng Long nhấn mạnh.

Hàng ngày, anh và các đồng đội còn thực hiện những công việc quan trọng khác. Các anh chỉ đọc tài liệu tham khảo cho ý tưởng vào giờ nghỉ trưa, buổi tối, ngày nghỉ, rồi lên cơ quan trao đổi với nhau. Các anh còn tổ chức các buổi seminar nhỏ để giới thiệu công nghệ, mỗi người sẽ nêu ra thông tin mình tìm kiếm được. Việc trao đổi kiến thức, công nghệ mới giữa các kỹ sư vốn như hít thở, như uống nước, ăn cơm hàng ngày.

Với anh Long, điều sợ nhất không phải là tìm kiếm tài liệu quá nhiều, mà là khi anh đã tìm hiểu một công nghệ rất lâu, rất kỹ nhưng cuối cùng lại không thể áp dụng được. Anh chia sẻ: “Những lần như thế, anh em đều cảm thấy bế tắc, như đi vào ngõ cụt và luôn quay cuồng với câu hỏi: “Làm thế nào nhỉ?”

Nhưng chỉ 1, 2 ngày sau, khi đọc báo thế giới, anh thấy họ vẫn đang tiếp tục nghiên cứu và có những thành tựu bước đầu, anh lại được tiếp thêm sức để quay lại với hành trình. Anh biết hệ thống chắc chắn sẽ hoạt động, chỉ cần sử dụng công nghệ phù hợp và anh sẽ tìm ra.

“Chúng tôi lao vào đọc vô kể các loại tài liệu. Chúng tôi xem trên thế giới đang làm gì với các công nghệ và tham khảo, học hỏi. Cuối cùng tìm ra cách kết hợp bóng chân không BWO và anten phản xạ đặc biệt là khả thi nhất”, anh Long nhớ lại.

Screenshot 2024-06-20 102319 — Hệ thống sử dụng sóng siêu cao tần với công suất lớn để trực tiếp phá hủy mạch điện tử của UAV - drone, cho hiệu quả cao

Hệ thống được kỳ vọng sẽ bắn hạ 100% số lượng UAV - drone trong cự ly 3-5km, là phương pháp “chế áp cứng" - bắn cháy mạch điện tử thay vì các phương pháp “áp chế mềm" như gây nhiễu sóng, tạo giả tín hiệu trước đây.

“Tôi rất tâm đắc với ý tưởng của mình và hoàn toàn tin tưởng vào tính khả khi của hệ thống. Đến với Innovative-me, giải thưởng chỉ là phần rất nhỏ. Điều tôi quan tâm nhất là khả năng củng cố cho an ninh quốc phòng, tiếp tục bảo vệ các vị trí trọng yếu của quốc gia theo cách tốt nhất mà Viettel có thể", anh Tần Lê Hoàng Long quả quyết.

Đồng chí có mong muốn theo dõi lại các ý tưởng dự thi của VHT và các đơn vị trong toàn Tập đoàn, vui lòng truy cập TẠI ĐÂY.